دسته‌ها
مهمانان سخن میگویند

مهشید امیرشاهی : کاروان اکبر

کاروان اکبر

نوشتهٌ مهشید امیرشاهی

(این مقاله برای سایت ایران لیبرال نوشته شده است و نقل آن فقط با ذکر منبع و نشانی آزاد است.)

من گاه از خودم می پرسم چگونه می شود مردمی که درسی خوانده اند و انتظار می رود هرّ را از برّ تشخیص دهند، دنبال آدمی کم مایه به راه می افتند و نه فقط بر خطاهایش چشم می پوشند، به او میدان جولان هم می دهند؟ مثال خمینی را نمی زنم چون هم زیاده روشن است و هم تکرار مصائبش زیاده دردناک. مثال کوچک تری را نقل می کنم:
وقتی جلال آل احمد، آخوند زادۀ طالقانی، از ده به شهر آمد و عرق خور شد، عده ای این مطلب را به حساب آزادگی و شعور اجتماعیش گذاشتند. کسی هم به روی خود نیاورد که پدر ملایش این حضرت را به عراق عرب فرستاد تا منبر نشین شود، اما حضرتش از نیمه راه برگشت و دید توده ای بازی در تهران سهل تر از عربی یاد گرفتن در نجف است.

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

حقیقت و صداقت، دو مفهوم جدا از هم هستند. درحالیکه در فرهنگ ایران، «راستی»، هم صداقتست و هم حقیقت …

حقیقت و صداقت، دو مفهوم جدا از هم هستند. درحالیکه در فرهنگ ایران، «راستی»، هم صداقتست و هم حقیقت. در«راستی»، حقیقت با صداقت، جفت و انبازند. نه حقیقت، بی صداقت ممکن میشود، و نه صداقت، بی حقیقت. علتش نیزاینست که در فرهنگ ایران، حقیقت در گوهر خود هر فردیست، که از او، آشکار میشود. حقیقت، چیزی فراسوی او نیست که بپذیرد، و نسبت به آن، صادق باشد، و اگر نپذیرد، کافرو ضد حقیقت باشد. حقیقتیکه من می پذیرم و از طبیعت خودِم نجوشیده است، همیشه در کشاکش و کشمکش با گوهر من میماند. آن حقیقت، یاباید با عنف و درشتی، طبیعت مرا به اکراه تغییر بدهد، تا مالک من بشود، یا گوهر من میکوشد که آن حقیقت را افزار خود سازد تا مالک حقیقت شود. از این رو، رابطه حقیقت و صداقت، همیشه متزلزلست، و دروغ، پایدار میماند

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
از نو سبز و تازه شویم

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 93 – 95

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 93 – 95

***

***

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

به جای آنکه فرهنگ ایران به حکومت ایران، شکل بدهد، حکومت اسلامی، فرهنگ ایران را به آلت دست خود، کاسته، تا آنرا نابود سازد …

به جای آنکه فرهنگ ایران به حکومت ایران، شکل بدهد، حکومت اسلامی، فرهنگ ایران را به آلت دست خود، کاسته، تا آنرا نابود سازد. چنانکه حکومت ساسانی، فرهنگ ایران را به آلت دست زرتشتیگری کاست، و راه شکست ایران را از اسلام گشود. تا فرهنگ ایران، آلت دست حکومتهای دینی و ایدئولوژیکیست، ایران نخواهد توانست از سربپاخیزد. انقلاب بزرگ ایران، با رستاخیز فرهنگ اصیل ایران آغاز میشود. با سیمرغست که فرهنگ ایران، از خاکسترش برخواهد خاست

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

اندیشیدن، با نواندیشیدن، آغاز میشود، تا زندگی در زمان، نـو و تازه شود …

اندیشیدن، با نواندیشیدن، آغاز میشود، تا زندگی در زمان، نـو و تازه شود. نواندیشی، گوهر سکولاریسم است. فلسفه، برای آفریدن زندگی تازه، با اندیشه تازه است. فلسفه، برای آفریدن رنگارنگی زندگی، با اندیشه های رنگارنگست. سکـولاریسم سیاسی، از سکـولاریسم فلسفی زائیده میشود

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
سـرمـایـه فلـسفـی ایـران جلد ۷

منوچهر جمالی : چگـونـه «عـشق به زیبائیهای زندگی درگیتی » ، « فریب = گمراهی » شد ؟

VIEW THIS ARTICLE AS WORD.DOC — VIEW THIS ARTICLE AS PDF

منوچهر جمالی

چگـونـه
«عـشق به زیبائیهای زندگی درگیتی » ،
« فریب = گمراهی » شد ؟
……………………………………………
عـشـق ِفـریـبـنـده
فریفته شدن به زیبائی،عشقست

« فریب » ، دراصل ، « کشش به زیبائی و مهر» بوده است
……………………………………………………………
شبی ، عشق فریبنده ، بیامد جانب بنده
که بسم الله ، تتماجی ، برای تو پزیدستم
چون چهره نمود ، آن بُت زیبا
ماه ازسوی چرخ ، بت پرست آمد
بت وبت پرست وموءمن، همه درسجود رفتند
چوبدان جمال وخوبی ، بتِ خوش لقا درآمد – مولوی
به جان شه ، که نشنیدم ، زنقدش، وعده فردا
شنیدی نور رخ ، نسیه ، زقرص ماه تابنده – مولوی
چواو، رخساربنماید ، نماند کفروتاریکی
چوجعد خویش بگشاید ، نه دین ماند نه ترسائی – مولوی

دوتجربه گوناگون از« فریب »
——————————————-

اصطلاح « فریب » درادبیات ایران ، گواه بر دوتجربه گوناگون ومتضاد درتاریخ ایران هست . فریب ، ازسوئی معنای مثبت دارد و بیان کشش به زیبائی  است ، و ازسوی دیگر، فریب ، معنای منفی دارد و بیان اغفال وگمراهی و در دام انداختن و گول زدن میکند . این دورویگی یک اصطلاح، ریشه درتحول ژرفی درتاریخ فرهنگ ودین ایران دارد . این وارونه شدن معنا ومحتوا ، پیایند ، وارونه شدن رابطه با « اصل زیبائی و کشش آن » است . اصل زیبائی وکشش آن به کردار، پیوند انسان با خدا وبا طبیعت وبا انسانها ، طرد میگردد ، و «روشنی بـُرنـده = اراده » جانشین آن میگردد ، و برضد « کشش » برمیخیزد ، وسرچشمه آن را که « زیبائی » است ، ازاولویت می اندازد ، و آنهارا تابع « اراده = روشنی برّنده » میسازد . « زندگی کردن به اکـراه » ، جانشین « زندگی کردن به رغـبت » میگردد . « زندگی کردن به رغبت » ، پیایند سراندیشه « جفتی = سنگ = هنج » است . « هنجمک » به معنای « به رغبت » است . انسان به رغبت زندگی میکند ، هنگامیکه به آن کار« کشیده میشود » . بدین علت بود که « زنخدای دین » که خودش ، نیروی ضمیر وفطرت هرانسانیست « اصل زیبائی » است ، و« همچند همه زیبایان ، زیباست » . ازاین رو مردمان ، این زنخدا را « بُت فریب = بُت فـریو » مینامیدند ، چون « محبوبه ای بود که زیبائیش ، هرانسانی را افسون میکرد » . اخلاق ، برپایه « کشش » نهاده میشد . دین ، اکراهیست ، وقتی برپایه امر ونهی است و ناتوان از کشش است .  نخست ، نگاهی کوتاه به دومعنای متضاد « فریب » درادبیات ایران انداخته میشود ، تا این تضاد وتحول ، چشمگیرگردد .

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

نخستین گام در سکولاریسم، آنستکه انسان، میخواهد با اندیشه خودش، سیاست و اقتصاد و حقوق را بیاراید و نظام بدهد …

نخستین گام در سکولاریسم، آنستکه انسان، میخواهد با اندیشه خودش، سیاست و اقتصاد و حقوق را بیاراید و نظام بدهد، نه با «علم الله». این فلسفه ِاندیشیدنست. چگونه میتوان، سکولاریسم سیاسی را از سکولاریسم فلسفی جداساخت

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
از نو سبز و تازه شویم

تا نفوذِ دین، درروان مردم در جامعه نکاهد، آخوند، به هیچ روی، حاضربه «انبازشدن باکسی درقدرت» نیست …

تا نفوذِ دین، درروان مردم در جامعه نکاهد، آخوند، به هیچ روی، حاضربه «انبازشدن باکسی درقدرت» نیست، و سکولاریسم، بدون کاهش قدرت دین در جامعه، امکان ِاستقرارندارد، واین کار، فقط با اولویت دادن مبارزه برای اندیشیدن آزاد، درمقابل ایمان مذهبی ممکنست. برای رسیدن به این هدف، نخست بایدبرای بدست آوردن «آزادی» جنگید، نه برای «عدالت»، تا بتوان، قدرت آخوند رادر آغاز، متزلزل ساخت. با کسب آزادی در تفکر و گفتکوست که میتوان سپس، مسئله عدالت را به میان آورد. و اندیشه آزادی آنگاه، پیروز میشود، که روشنفکران، خود، متفکرمستقل شوند، واصل تقلید را در اجتماع، تبدیل به «بزرگترین ننگ» سازند، تا مردم از مقلد بودن، بگریزند

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
از نو سبز و تازه شویم

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 90 – 92

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 90 – 92

***

***

دسته‌ها
مهمانان سخن میگویند

ناصر مستشار : پس از 32 سال باردیگرتوسل به مراجع!

پس از 32 سال باردیگرتوسل به مراجع!

ناصر مستشار

پس از 32 سال حکومت اسلامی توسط روحانیون که در همه حوزه ها امتحان شان را پس داده اند و اکثر نیروهای سیاسی ومردم زهر حاکمیت علماء دینی را بخوبی احساس و لمس کرده اند اما همچنان بانگ بر آورده می شود که برای حل معضلات سیاسی و بن بست سیاسی کشور به مراجع دینی مراجعه شود، چرا؟

دسته‌ها
مهمانان سخن میگویند

مهدی اصلانی : دروغ می‌فرمایید! شما مخالف اعدام نبودید

دروغ می‌فرمایید! شما مخالف اعدام نبودید

مهدی اصلانی

تمامی کسانی که از اعدام‌های سال ۶۷ مطلع بودند و به هر دلیل مقابل آن سکوت کردند به میزان سهم موقعیت‌شان در جنایت مشارکت داشته‌اند. هیچ‌کس و مطلقا هیچ‌کس دست کم پس از پنجم فروردین ۶۸ و انتشارِ نامه آیت‌الله منتظری در بی بی سی نمی‌تواند مدعی شود “خبر نداشتم” …

دسته‌ها
از نو سبز و تازه شویم

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 87 – 89

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 87 – 89

***

***

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

سکولاریسم سیاسی، میوه درخت سکولاریسم فلسفی است. میوه درخت سکولاریسم فلسفی را …

سکولاریسم سیاسی، میوه درخت سکولاریسم فلسفی است. میوه درخت سکولاریسم فلسفی را، میشود جز و سایر واردات از خارج به ایران آورد، ولی با آن هیچگاه، حکومت، سکولار نخواهد شد، چون این میوه را باید همیشه ازنو، از درخت سکولاریسم فلسفی، چید که در روانها و مغزهای ایرانیان کاشته شود

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
چاشنی های اندیشه

حکومت مطلقه استبدادی و دیکتاتوری، در جامعه ای امکان و جود می یابد که همه، یکنواخت شده باشند …

حکومت مطلقه استبدادی و دیکتاتوری، در جامعه ای امکان و جود می یابد که همه، یکنواخت شده باشند. و این با تحمیل یک عقیده و ایمان به یک آموزه، ممکن میشود. همه با این آموزه دینی یا ایدئولوژیکی، «روشن ساخته میشوند»، با آن روشنی، «همه سطحی ساخته میشوند، درونشان به سطح آورده میشود». به عبارت دیگر، همه عمق فردی خود را که تاریکست، ازدست میدهند و کنترل پذیر میشوند. حکومت دیکتاتوری، از «از تاریکی ِعمق فردی» میترسد، چون نمیتواند آنرا کنترل کند. حکومت مطلقه، جامعه ای میخواهد که هیچ کسی، عمق نداشته باشد، بلکه همه سطحی باشند، و این سطحی بودن را، روشن شدن از نور ایمان به آموزه اش میداند. عمق، سیاه و تاریکست. «سیاه» در فرهنگ ایران، به معنای «مادر = اصل زاینده» هست. زشت سازی ِسیاهی و تاریکی، زشت سازی ِزایندگی از عمق ِفردیت است، چون سرچشمه آزادی و سرکشی در برابر قدرتست

http://www.jamali.info/chashniha )

دسته‌ها
از نو سبز و تازه شویم

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 84 – 86

اندیشه هائی از منوچهر جمالی — 84 – 86

***

***